7.Sınıf Deneyler
Metninizi buraya girin...
🔬 7. Sınıf Deneyleri
Bil ve Keşfet ile bilimi deneyerek öğren!
50 farklı deneyle gözlemle, araştır, keşfet ve bilimsel düşün.
🧰 Malzemeler
- Su
- Taş
- Plastik parça
- Terazi
- Dereceli kap
📝 Yapılışı
Önce cisimlerin kütlelerini terazi ile ölçün. Dereceli kaba belirli miktarda su koyun. Cismi suya bırakarak su seviyesindeki değişimi gözlemleyin ve hacmini belirleyin. Kütle ile hacim arasındaki ilişkiyi karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Yoğunluk, bir maddenin birim hacminin kütlesidir. Aynı hacimdeki farklı maddelerin kütleleri farklı olabilir. Yoğunluk d = m/V bağıntısıyla hesaplanabilir.
🎯 Sonuç
Maddelerin kütle ve hacimleri birlikte incelendiğinde yoğunluklarının farklı olduğu görülür.
🧰 Malzemeler
- Su
- Taş
- Terazi
- Dereceli silindir
- Hesap makinesi
📝 Yapılışı
Taşın kütlesini ölçün. Dereceli silindire su koyup ilk hacmi kaydedin. Taşı suya tamamen batırın ve yeni hacmi okuyun. İki hacim arasındaki fark taşın hacmidir. Kütleyi hacme bölerek yoğunluğu hesaplayın.
💡 Bilimsel Açıklama
Yoğunluk, kütlenin hacme oranıdır. Bir cismin yoğunluğu, hangi maddeden yapıldığı hakkında fikir verebilir.
🎯 Sonuç
Kütle ve hacim ölçümleri kullanılarak bir maddenin yoğunluğu hesaplanabilir.
🧰 Malzemeler
- Yaylı dinamometre
- Küçük cisim
- Su kabı
- İp
📝 Yapılışı
Cismi dinamometreye bağlayıp havadaki ağırlığını ölçün. Daha sonra cismi tamamen suya batırın ancak kabın tabanına değdirmeyin. Dinamometredeki yeni değeri kaydedin.
💡 Bilimsel Açıklama
Sıvıya batırılan cisimlere yukarı doğru bir kaldırma kuvveti etki eder. Bu nedenle cisim su içindeyken dinamometrede daha küçük bir ağırlık değeri okunur.
🎯 Sonuç
Cisim sıvıya batırıldığında kaldırma kuvveti nedeniyle görünen ağırlığı azalır.
🧰 Malzemeler
- Plastik şişe
- Su
- İğne veya delik açma aparatı
- Bant
📝 Yapılışı
Şişenin farklı yüksekliklerine küçük delikler açın ve delikleri bantla kapatın. Şişeyi suyla doldurun. Bantları aynı anda çıkararak deliklerden çıkan suyun mesafesini gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Sıvı basıncı derinlik arttıkça artar. Bu nedenle şişenin alt kısmındaki delikten çıkan su daha uzağa ulaşır.
🎯 Sonuç
Derinlik arttıkça sıvının uyguladığı basınç artar.
🧰 Malzemeler
- Balon
- Plastik şişe
- Ilık su
- Soğuk su
📝 Yapılışı
Balonu şişenin ağzına geçirin. Şişeyi önce ılık su bulunan kaba, daha sonra soğuk su bulunan kaba yerleştirin. Balonun şeklindeki değişimi gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Sıcaklık değişimi gaz taneciklerinin hareketini ve gazın kapladığı hacmi etkiler. Şişe içindeki hava ısındığında genişler.
🎯 Sonuç
Sıcaklık değişimleri gazların davranışını etkiler.
🧰 Malzemeler
- 2 adet şırınga
- Plastik hortum
- Su
📝 Yapılışı
İki şırıngayı su dolu hortumla birbirine bağlayın. Bir şırınganın pistonuna bastırın ve diğer pistonun hareketini gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Kapalı bir sıvıya uygulanan basınç sıvının her tarafına iletilir. Hidrolik sistemlerin çalışma prensibi buna dayanır.
🎯 Sonuç
Bir noktaya uygulanan basınç sıvı aracılığıyla başka bir noktaya aktarılabilir.
🧰 Malzemeler
- Şırıngalar
- Hortum
- Su
- Karton
- Bant
📝 Yapılışı
Şırıngaları hortumla bağlayıp sistemi suyla doldurun. Bir şırınganın pistonunu hareket ettirdiğinizde diğer pistonun hareketini gözlemleyin. Kartondan küçük bir kaldırma platformu oluşturabilirsiniz.
💡 Bilimsel Açıklama
Hidrolik sistemlerde sıvılar basıncı iletir. Bu prensip araç kaldırıcılarında ve fren sistemlerinde kullanılabilir.
🎯 Sonuç
Küçük bir kuvvet, uygun hidrolik düzenek sayesinde başka bir noktada hareket oluşturabilir.
🧰 Malzemeler
- Dinamometre
- Tahta blok
- Farklı yüzeyler
📝 Yapılışı
Tahta bloğu dinamometre ile farklı yüzeylerde çekin. Hareket başlarken dinamometrede görülen değerleri kaydedin. Yüzeyleri karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Sürtünme kuvveti temas eden yüzeylerin özelliklerine bağlıdır. Pürüzlü yüzeylerde sürtünme genellikle daha fazladır.
🎯 Sonuç
Farklı yüzeylerde hareket ettirmek için gereken kuvvet değişir.
🧰 Malzemeler
- Karton veya tahta rampa
- Oyuncak araba
- Dinamometre
- Bant
📝 Yapılışı
Bir cismi doğrudan yukarı kaldırırken gereken kuvveti ölçün. Daha sonra aynı cismi eğik düzlem üzerinden çekin ve kuvveti karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Eğik düzlem, uygulanan kuvveti azaltabilir ancak cismi daha uzun bir yol boyunca hareket ettirmeyi gerektirir.
🎯 Sonuç
Eğik düzlem kuvvetten kazanç sağlarken yoldan kayba neden olabilir.
🧰 Malzemeler
- Çubuk
- Silgi veya silindir destek
- Küçük ağırlıklar
📝 Yapılışı
Çubuğu destek üzerine yerleştirerek kaldıraç oluşturun. Desteğin yerini değiştirerek yükü kaldırmak için gereken kuvvetin nasıl değiştiğini gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Kaldıraçlarda destek noktası ile yük arasındaki uzaklık kuvvet kazancını etkiler.
🎯 Sonuç
Destek noktasının konumu değiştirilerek daha az kuvvetle yük kaldırılabilir.
🧰 Malzemeler
- Küçük makara
- İp
- Ağırlık
- Dinamometre
📝 Yapılışı
Önce yükü doğrudan dinamometre ile kaldırın. Daha sonra makaralı sistem kurarak aynı yükü kaldırmak için gereken kuvveti ölçün.
💡 Bilimsel Açıklama
Makaralar kuvvetin yönünü değiştirebilir ve uygun sistemlerde kuvvet kazancı sağlayabilir.
🎯 Sonuç
Makara sisteminin türü, yükü kaldırmak için gereken kuvveti etkiler.
🧰 Malzemeler
- Karton
- İp
- Çubuk
- Makara
- Küçük ağırlıklar
📝 Yapılışı
Gruplar halinde farklı basit makine düzenekleri oluşturun. Aynı ağırlığı en kolay kaldıran veya en az kuvvet gerektiren sistemi belirleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Basit makineler işi ortadan kaldırmaz; kuvvetin büyüklüğünü, yönünü veya uygulama şeklini değiştirmeye yardımcı olur.
🎯 Sonuç
Farklı düzeneklerin farklı kuvvet ve yol avantajları vardır.
🧰 Malzemeler
- Balon
- İp
- Pipet
- Bant
📝 Yapılışı
İpi pipetin içinden geçirin ve ipi gergin şekilde iki noktaya bağlayın. Şişirilmiş balonu bantla pipete tutturun. Balonu bırakın ve hareketini gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Balondan çıkan hava bir yönde hareket ederken balon ters yönde hareket eder. Bu durum etki-tepki prensibiyle açıklanır.
🎯 Sonuç
Havanın hareketi balona zıt yönde bir hareket oluşturur.
🧰 Malzemeler
- Kağıt
- Pipet
- Bant
- Makas
📝 Yapılışı
Kağıttan küçük bir roket gövdesi hazırlayın ve pipetin üzerine yerleştirin. Pipetten kontrollü şekilde üfleyerek roketin hareketini gözlemleyin. Farklı tasarımları karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Hava roketi ileri doğru iten bir kuvvet oluşturur. Roketin şekli ve kütlesi hareketini etkileyebilir.
🎯 Sonuç
Tasarım değişiklikleri roketin hareket mesafesini ve kararlılığını değiştirebilir.
🧰 Malzemeler
- Poşet veya ince kağıt
- İp
- Bant
- Küçük ağırlık
📝 Yapılışı
Paraşüt yüzeyini hazırlayın ve dört köşesine eşit uzunlukta ip bağlayın. Altına küçük bir ağırlık takın. Farklı büyüklükte paraşütler hazırlayıp düşme sürelerini karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Paraşüt hava direncini artırarak düşme hareketini yavaşlatır. Yüzey alanı arttıkça hava direnci de değişir.
🎯 Sonuç
Daha geniş paraşütler uygun koşullarda daha fazla hava direnci oluşturabilir.
🧰 Malzemeler
- Oyuncak araba
- Karton
- Küçük ağırlıklar
📝 Yapılışı
Oyuncak arabayı düz bir zeminde hareket ettirin. Üzerine farklı ağırlıklar ekleyerek aynı itme kuvvetiyle hareketini gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Bir cismin hareketi üzerine etki eden net kuvvet ve cismin kütlesiyle ilişkilidir. Aynı kuvvette daha büyük kütlenin ivmelenmesi daha zor olabilir.
🎯 Sonuç
Kuvvet, kütle ve hareket arasında ilişki vardır.
🧰 Malzemeler
- İki balon
- İp
- Pipet
- Bant
📝 Yapılışı
İki balonu ayrı ayrı veya aynı ip sistemi üzerinde şişirin. Balonlardan çıkan havanın oluşturduğu hareketleri gözlemleyin ve yönlerini karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Bir cisim başka bir cisme kuvvet uyguladığında diğer cisim de zıt yönde bir kuvvet uygular. Bu Newton'un üçüncü hareket yasasıdır.
🎯 Sonuç
Kuvvetler etkileşim halinde ortaya çıkar ve karşılıklıdır.
🧰 Malzemeler
- İki oyuncak araba
- Düz zemin
- Bant
📝 Yapılışı
Oyuncak arabalardan birini diğerine doğru hareket ettirin. Çarpışmadan önce ve sonra hareket yönlerini gözlemleyin. Arabalardan birine ağırlık ekleyerek deneyi tekrarlayın.
💡 Bilimsel Açıklama
Hareketli bir cismin momentumu kütlesi ve hızıyla ilişkilidir. Çarpışmalarda cisimlerin hareketleri birbirlerini etkiler.
🎯 Sonuç
Kütle ve hızdaki değişimler çarpışma sonrasındaki hareketi etkiler.
🧰 Malzemeler
- Pil
- LED
- Kablo
- Anahtar
📝 Yapılışı
Pil, kablo, anahtar ve LED kullanarak basit bir devre oluşturun. Anahtar kapatıldığında LED'in yanıp yanmadığını gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Elektrik akımının dolaşabilmesi için devrenin kapalı olması gerekir. Anahtar devreyi açıp kapatmayı sağlar.
🎯 Sonuç
Kapalı elektrik devresinde akım dolaşabilir ve LED ışık verebilir.
🧰 Malzemeler
- Piller
- LED
- Direnç
- Kablo
- Multimetre
📝 Yapılışı
Devreyi düşük gerilimli pille kurun. Daha sonra güvenli sınırlar içinde pil sayısını değiştirerek LED'in davranışını gözlemleyin. Ölçülebiliyorsa gerilim değerlerini kaydedin.
💡 Bilimsel Açıklama
Gerilim, elektrik devresinde yükleri hareket ettiren enerji farkını ifade eder. Devre elemanlarının özellikleri akımın değerini etkiler.
🎯 Sonuç
Devredeki gerilim ve direnç değişimleri akımı etkileyebilir.
🧰 Malzemeler
- Pil
- 2 LED
- Kablolar
- Direnç
📝 Yapılışı
İki LED'i aynı devrede seri şekilde bağlayın. Bir LED'i devreden çıkardığınızda diğer LED'in durumunu gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Seri bağlı devrede elemanlar aynı akım yolunun üzerindedir. Yolun herhangi bir noktasındaki kopukluk devrenin tamamını etkiler.
🎯 Sonuç
Seri devrede bir elemanın devreden çıkması diğer elemanların da çalışmasını etkiler.
🧰 Malzemeler
- Pil
- 2 LED
- Kablo
- Direnç
📝 Yapılışı
İki LED'i paralel kollara bağlayın. Kollardan birini ayırarak diğer LED'in durumunu gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Paralel devrede birden fazla akım yolu bulunur. Bir kol açıldığında diğer kol çalışmaya devam edebilir.
🎯 Sonuç
Paralel devrelerde kollar birbirinden bağımsız çalışabilir.
🧰 Malzemeler
- Pil
- LED
- Farklı dirençler
- Kablolar
📝 Yapılışı
Devrede farklı direnç değerlerini sırayla kullanın. LED'in parlaklığındaki değişimi gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Direnç, elektrik akımının geçişine karşı gösterilen zorluktur. Direnç arttıkça aynı koşullarda devreden geçen akım azalabilir.
🎯 Sonuç
Devredeki direnç değeri LED'in parlaklığını etkileyebilir.
🧰 Malzemeler
- Potansiyometre
- Pil
- LED
- Kablolar
📝 Yapılışı
Potansiyometreyi LED devresine bağlayın. Ayar düğmesini yavaşça çevirerek LED parlaklığındaki değişimi gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Potansiyometre değişken direnç gibi davranabilir. Direnç değiştikçe devredeki akım da değişebilir.
🎯 Sonuç
Direnç değişimi ile LED'in parlaklığı kontrol edilebilir.
🧰 Malzemeler
- Demir çivi
- İzoleli bakır tel
- Pil
- Metal ataçlar
📝 Yapılışı
Teli çivinin etrafına birkaç tur sarın. Telin uçlarını kısa süreli olarak pile bağlayın. Çivinin ataçları çekip çekmediğini gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Elektrik akımı geçen tel çevresinde manyetik alan oluşur. Tel bir demir çekirdek etrafına sarıldığında elektromıknatıs oluşturabilir.
🎯 Sonuç
Elektrik akımı kullanılarak geçici bir mıknatıs oluşturulabilir.
🧰 Malzemeler
- Çivi
- Bakır tel
- Pil
- Ataçlar
📝 Yapılışı
Çivinin etrafına farklı sayılarda tel sararak elektromıknatıslar hazırlayın. Her düzenekte kaç ataç kaldırabildiğini karşılaştırın. Pili kısa sürelerle kullanın.
💡 Bilimsel Açıklama
Bobindeki sarım sayısı ve elektrik akımı elektromıknatısın manyetik etkisini değiştirebilir.
🎯 Sonuç
Sarım sayısı değiştirildiğinde elektromıknatısın çekim gücü değişebilir.
🧰 Malzemeler
- Küçük mıknatıs
- Emaye bakır tel
- Pil
- Küçük destekler
📝 Yapılışı
Basit bir tel bobin hazırlayın ve mıknatıs ile pil kullanarak hareket oluşturmayı deneyin. Elektrik bağlantılarını kısa süreli ve düşük gerilimli tutun.
💡 Bilimsel Açıklama
Elektrik akımı taşıyan iletken manyetik alan içinde bulunduğunda kuvvet oluşabilir. Elektrik motorlarının temelinde bu etkileşim vardır.
🎯 Sonuç
Elektrik enerjisi uygun bir düzenekle hareket enerjisine dönüştürülebilir.
🧰 Malzemeler
- Termometre
- Ilık su
- Soğuk su
- İki kap
📝 Yapılışı
Farklı sıcaklıktaki suların sıcaklıklarını termometre ile ölçün. Daha sonra kapları bir süre bekletip sıcaklık değişimini gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Sıcaklık bir maddenin ne kadar sıcak veya soğuk olduğunu gösteren ölçüdür. Isı ise sıcaklık farkı nedeniyle aktarılan enerjidir.
🎯 Sonuç
Isı ve sıcaklık aynı kavram değildir; sıcaklık termometreyle ölçülür.
🧰 Malzemeler
- Ilık su
- Soğuk su
- İki bardak
- Termometre
📝 Yapılışı
Ilık ve soğuk suyun başlangıç sıcaklıklarını ölçün. İki suyu karıştırın ve karışımın sıcaklığını tekrar ölçün.
💡 Bilimsel Açıklama
Farklı sıcaklıktaki maddeler temas ettiğinde enerji sıcak maddeden daha soğuk olana doğru aktarılır.
🎯 Sonuç
Isı alışverişi sonucunda sistemin sıcaklığı başlangıç değerleri arasında bir değere yaklaşır.
🧰 Malzemeler
- 3 bardak
- Bez
- Alüminyum folyo
- Kağıt
- Ilık su
- Termometre
📝 Yapılışı
Bardakları farklı malzemelerle sarın. İçlerine aynı sıcaklıkta su koyun. Belirli aralıklarla sıcaklıklarını ölçerek hangi kapta sıcaklığın daha yavaş değiştiğini karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Yalıtkan malzemeler ısı transferini azaltmaya yardımcı olur. Farklı malzemelerin ısı iletkenlik özellikleri farklıdır.
🎯 Sonuç
Uygun yalıtım malzemesi sıcaklık değişimini yavaşlatabilir.
🧰 Malzemeler
- Ilık su
- Cam bardak
- Soğuk yüzey
📝 Yapılışı
Ilık suyu bir kaba koyun. Kabın üzerine soğuk bir yüzey yaklaştırarak oluşan su damlacıklarını gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Sıvının gaz hâline geçmesine buharlaşma, gazın sıvı hâline geçmesine yoğuşma denir.
🎯 Sonuç
Su farklı sıcaklık koşullarında hâl değişimleri yaşayabilir.
🧰 Malzemeler
- Limon suyu
- Karbonatlı su
- Mor lahana suyu
- Şeffaf bardaklar
📝 Yapılışı
Mor lahana suyunu farklı bardaklara paylaştırın. Birine limon suyu, diğerine karbonatlı su ekleyin. Renk değişimlerini karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Mor lahana doğal bir pH göstergesidir. Ortamın asitlik veya bazlık durumuna göre farklı renkler gösterebilir.
🎯 Sonuç
Doğal göstergeler kullanılarak maddelerin asidik veya bazik özellikleri hakkında fikir edinilebilir.
🧰 Malzemeler
- pH kağıdı
- Limon suyu
- Su
- Karbonatlı su
- Bardaklar
📝 Yapılışı
Farklı sıvılardan örnekler hazırlayın. pH kağıdını her sıvıya ayrı ayrı uygulayın ve renk skalasıyla karşılaştırarak yaklaşık pH değerlerini belirleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
pH, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini ifade etmek için kullanılan ölçektir.
🎯 Sonuç
Farklı sıvıların pH değerleri farklı olabilir.
🧰 Malzemeler
- Limon suyu veya sirke
- Karbonat
- Bardak
- Kaşık
📝 Yapılışı
Bardağa az miktarda karbonat koyun. Üzerine kontrollü şekilde sirke veya limon suyu ekleyin. Oluşan kabarcıkları gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Asidik bir madde ile karbonat gibi bazik özellik gösteren bir madde tepkimeye girdiğinde karbondioksit gazı oluşabilir.
🎯 Sonuç
Gaz oluşumu kimyasal bir tepkimenin gözle görülebilen sonuçlarından biridir.
🧰 Malzemeler
- Kum
- Su
- Süzgeç veya filtre kağıdı
- Tuz
📝 Yapılışı
Kum ve suyu karıştırın. Süzme yöntemiyle kumu ayırın. Tuzlu su hazırlayarak suyun buharlaşması sonucunda geride kalan tuzu gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Karışımlardaki maddelerin fiziksel özelliklerinden yararlanılarak süzme, buharlaştırma ve benzeri yöntemlerle ayrılabilir.
🎯 Sonuç
Karışımlar uygun fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılabilir.
🧰 Malzemeler
- Tuz veya şeker
- Ilık su
- Bardak
- İp
- Kalem
📝 Yapılışı
Ilık suya çözebildiğiniz kadar tuz veya şeker ekleyin. İpi çözeltiye sarkıtın. Kabı hareketsiz şekilde bekletin ve zaman içinde oluşan kristalleri gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Çözeltideki su buharlaştıkça çözünmüş madde yeniden katı kristaller oluşturabilir.
🎯 Sonuç
Buharlaşma sonucunda çözeltideki maddeler kristal hâlinde tekrar ortaya çıkabilir.
🧰 Malzemeler
- Şeker
- Soğuk su
- Ilık su
- İki bardak
- Kaşık
📝 Yapılışı
İki bardağa eşit miktarda su koyun. Birini soğuk, diğerini ılık kullanın. Aynı miktarda şekeri ekleyip çözünme sürelerini karşılaştırın. Karıştırma etkisini de ayrıca inceleyebilirsiniz.
💡 Bilimsel Açıklama
Sıcaklık, karıştırma ve tanecik boyutu çözünme hızını etkileyebilir.
🎯 Sonuç
Çözünme hızı deney koşullarına göre değişebilir.
🧰 Malzemeler
- Sirke
- Karbonat
- Balon
- Şişe
📝 Yapılışı
Şişeye sirke koyun. Balonun içine karbonat doldurun ve balonu şişenin ağzına dikkatlice geçirin. Karbonatı sirkeye bırakarak balonun şişmesini gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Tepkime sırasında karbondioksit gazı açığa çıkar. Gaz balonun içinde birikerek balonun şişmesini sağlar.
🎯 Sonuç
Gaz oluşumu kimyasal tepkimenin önemli bir belirtisi olabilir.
🧰 Malzemeler
- Ayna
- El feneri
- Kağıt
- Kalem
📝 Yapılışı
Aynayı düz bir yüzeye yerleştirin. El fenerinin ışığını aynaya farklı açılardan gönderin ve yansıyan ışığın yönünü gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Işık bir yüzeye çarptığında yansıyabilir. Yansıma açısı, gelme açısıyla ilişkilidir.
🎯 Sonuç
Ayna ışığın yönünü değiştirebilir.
🧰 Malzemeler
- Şeffaf bardak
- Su
- Kalem
📝 Yapılışı
Kalemi su dolu bardağın içine eğik şekilde yerleştirin. Kalemin su yüzeyinde kırılmış veya yön değiştirmiş gibi görünmesini gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Işık bir ortamdan başka bir ortama geçerken hızı değişebilir ve yön değiştirebilir. Bu olaya kırılma denir.
🎯 Sonuç
Su ve hava arasındaki geçiş kalemin görüntüsünün farklı görünmesine neden olabilir.
🧰 Malzemeler
- Büyüteç
- Kağıt
- Kitap veya küçük yazı
📝 Yapılışı
Büyüteci farklı uzaklıklarda tutarak yazının görüntüsünü gözlemleyin. Büyütecin yazıya en yakın ve en uzak olduğu durumları karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Mercekler ışığın kırılmasını kullanarak görüntülerin büyütülmesini veya küçültülmesini sağlayabilir.
🎯 Sonuç
Merceğin cisme olan uzaklığı görüntünün görünüşünü değiştirebilir.
🧰 Malzemeler
- Cam prizma veya uygun prizma
- El feneri
- Beyaz kağıt
📝 Yapılışı
Işık kaynağını prizmaya yöneltin. Prizmadan çıkan ışığın beyaz kağıt üzerinde oluşturduğu renkleri gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Beyaz ışık farklı dalga boylarındaki renklerden oluşur. Prizma bu ışığı farklı miktarlarda kırarak renklerin ayrılmasını sağlayabilir.
🎯 Sonuç
Beyaz ışığın farklı renk bileşenleri vardır.
🧰 Malzemeler
- Balon
- Telefon veya küçük ses kaynağı
📝 Yapılışı
Balonu şişirin ve ses kaynağına yakın tutun. Balonun yüzeyindeki titreşimleri hissetmeye çalışın. Ses kaynağından uzaklaştıkça gözlemlerinizi karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Ses bir titreşim sonucu oluşur ve maddi ortamlarda dalgalar hâlinde yayılır.
🎯 Sonuç
Sesin oluşumu ve yayılması titreşim hareketleriyle ilişkilidir.
🧰 Malzemeler
- Karton kutu
- Sünger
- Kumaş
- Kağıt
- Bant
📝 Yapılışı
Karton kutunun içini farklı malzemelerle kaplayarak ses yalıtımı için modeller oluşturun. Aynı ses kaynağını kullanarak hangi tasarımın sesi daha fazla azalttığını karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Gözenekli ve yumuşak bazı malzemeler ses enerjisinin bir bölümünü soğurarak sesin iletimini azaltabilir.
🎯 Sonuç
Malzeme seçimi ses yalıtımının başarısını etkileyebilir.
🧰 Malzemeler
- Yeşil yapraklı bitki
- Şeffaf poşet
- Bant
- Işık alan ortam
📝 Yapılışı
Bitkinin bir yaprağını şeffaf poşetle gevşek şekilde kapatın. Bir süre ışık alan ortamda bekletin. Yaprak ve poşet çevresindeki değişimleri gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Bitkiler fotosentez sırasında ışık enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan besin üretir ve oksijen açığa çıkarır.
🎯 Sonuç
Bitkilerin yaşamında ışık önemli bir enerji kaynağıdır.
🧰 Malzemeler
- Yapraklı bitki
- Şeffaf poşet
- Bant
📝 Yapılışı
Bitkinin yapraklı bir dalını şeffaf poşetle kapatın ve bir süre bekleyin. Poşetin iç yüzeyinde oluşan küçük su damlacıklarını gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Bitkiler yapraklarındaki gözeneklerden su buharı kaybedebilir. Bu olaya terleme denir.
🎯 Sonuç
Yapraklardan su buharı çıkışı gözle görülebilen su damlacıkları oluşturabilir.
🧰 Malzemeler
- Şeffaf kap
- Su
- Sıvı bitki besini
- Sünger veya pamuk
- Çim tohumu
📝 Yapılışı
Tohumları nemli sünger veya pamuk üzerine yerleştirin. Suya uygun miktarda bitki besini ekleyin. Köklerin suya ulaşabileceği şekilde düzenek hazırlayın ve gelişimi gün gün gözlemleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Topraksız tarımda bitkinin ihtiyaç duyduğu su ve mineral maddeler kontrollü şekilde köklere ulaştırılır. Toprak yerine farklı yetiştirme ortamları kullanılabilir.
🎯 Sonuç
Bitkilerin büyümesi için yalnızca toprak değil; uygun su, mineral, ışık ve diğer koşullar gereklidir.
🧰 Malzemeler
- İki tepsi
- Toprak
- Çim veya bitki parçaları
- Su
- Kap
📝 Yapılışı
Bir tepside çıplak toprak, diğerinde bitki örtüsü bulunan toprak hazırlayın. Her ikisine eşit miktarda su dökün. Akan suyun taşıdığı toprak miktarını karşılaştırın.
💡 Bilimsel Açıklama
Erozyon, toprağın su veya rüzgâr gibi etkenlerle taşınmasıdır. Bitki örtüsü toprağın yerinde kalmasına yardımcı olabilir.
🎯 Sonuç
Bitki örtüsü toprağın suyla taşınmasını azaltmaya yardımcı olabilir.
🧰 Malzemeler
- Siyah ve beyaz kap
- Su
- Termometre
- Güneşli ortam
📝 Yapılışı
İki kaba eşit miktarda su koyun. Kaplardan birini siyah, diğerini açık renkli bırakın. Güneş altında belirli aralıklarla sıcaklıklarını ölçün.
💡 Bilimsel Açıklama
Koyu renkli yüzeyler ışınım enerjisinin daha büyük bir bölümünü soğurabilir. Bu nedenle yüzeylerin sıcaklıkları farklılaşabilir.
🎯 Sonuç
Yüzey rengi güneş enerjisinin soğurulmasını etkileyebilir.
🧰 Malzemeler
- Karton
- Kağıt
- Çubuklar
- İp
- Bant
- Plastik bardak
📝 Yapılışı
Gruplara aynı miktarda malzeme verin. Görev olarak belirli bir ağırlığı taşıyabilecek bir köprü, kule veya taşıma sistemi tasarlamalarını isteyin. Tasarımlarını test edip hangi değişikliklerin sistemi güçlendirdiğini inceleyin.
💡 Bilimsel Açıklama
Mühendislik tasarımında problem belirleme, fikir üretme, prototip oluşturma, test etme ve geliştirme adımları kullanılır. Başarısız sonuçlar da yeni tasarımlar geliştirmek için bilimsel veri sağlar.
🎯 Sonuç
Bilimsel bilgi kullanılarak bir problem için farklı çözümler geliştirilebilir. En iyi tasarım, test sonuçlarına göre sürekli geliştirilen tasarımdır.
