7.Sınıf Deneyler

Metninizi buraya girin...

🔬 7. Sınıf Deneyleri

Bil ve Keşfet ile bilimi deneyerek öğren!
50 farklı deneyle gözlemle, araştır, keşfet ve bilimsel düşün.

🧰 Malzemeler

  • Su
  • Taş
  • Plastik parça
  • Terazi
  • Dereceli kap

📝 Yapılışı

Önce cisimlerin kütlelerini terazi ile ölçün. Dereceli kaba belirli miktarda su koyun. Cismi suya bırakarak su seviyesindeki değişimi gözlemleyin ve hacmini belirleyin. Kütle ile hacim arasındaki ilişkiyi karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Yoğunluk, bir maddenin birim hacminin kütlesidir. Aynı hacimdeki farklı maddelerin kütleleri farklı olabilir. Yoğunluk d = m/V bağıntısıyla hesaplanabilir.

🎯 Sonuç

Maddelerin kütle ve hacimleri birlikte incelendiğinde yoğunluklarının farklı olduğu görülür.

🧰 Malzemeler

  • Su
  • Taş
  • Terazi
  • Dereceli silindir
  • Hesap makinesi

📝 Yapılışı

Taşın kütlesini ölçün. Dereceli silindire su koyup ilk hacmi kaydedin. Taşı suya tamamen batırın ve yeni hacmi okuyun. İki hacim arasındaki fark taşın hacmidir. Kütleyi hacme bölerek yoğunluğu hesaplayın.

💡 Bilimsel Açıklama

Yoğunluk, kütlenin hacme oranıdır. Bir cismin yoğunluğu, hangi maddeden yapıldığı hakkında fikir verebilir.

🎯 Sonuç

Kütle ve hacim ölçümleri kullanılarak bir maddenin yoğunluğu hesaplanabilir.

🧰 Malzemeler

  • Yaylı dinamometre
  • Küçük cisim
  • Su kabı
  • İp

📝 Yapılışı

Cismi dinamometreye bağlayıp havadaki ağırlığını ölçün. Daha sonra cismi tamamen suya batırın ancak kabın tabanına değdirmeyin. Dinamometredeki yeni değeri kaydedin.

💡 Bilimsel Açıklama

Sıvıya batırılan cisimlere yukarı doğru bir kaldırma kuvveti etki eder. Bu nedenle cisim su içindeyken dinamometrede daha küçük bir ağırlık değeri okunur.

🎯 Sonuç

Cisim sıvıya batırıldığında kaldırma kuvveti nedeniyle görünen ağırlığı azalır.

🧰 Malzemeler

  • Plastik şişe
  • Su
  • İğne veya delik açma aparatı
  • Bant

📝 Yapılışı

Şişenin farklı yüksekliklerine küçük delikler açın ve delikleri bantla kapatın. Şişeyi suyla doldurun. Bantları aynı anda çıkararak deliklerden çıkan suyun mesafesini gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Sıvı basıncı derinlik arttıkça artar. Bu nedenle şişenin alt kısmındaki delikten çıkan su daha uzağa ulaşır.

🎯 Sonuç

Derinlik arttıkça sıvının uyguladığı basınç artar.

🧰 Malzemeler

  • Balon
  • Plastik şişe
  • Ilık su
  • Soğuk su

📝 Yapılışı

Balonu şişenin ağzına geçirin. Şişeyi önce ılık su bulunan kaba, daha sonra soğuk su bulunan kaba yerleştirin. Balonun şeklindeki değişimi gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Sıcaklık değişimi gaz taneciklerinin hareketini ve gazın kapladığı hacmi etkiler. Şişe içindeki hava ısındığında genişler.

🎯 Sonuç

Sıcaklık değişimleri gazların davranışını etkiler.

🧰 Malzemeler

  • 2 adet şırınga
  • Plastik hortum
  • Su

📝 Yapılışı

İki şırıngayı su dolu hortumla birbirine bağlayın. Bir şırınganın pistonuna bastırın ve diğer pistonun hareketini gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Kapalı bir sıvıya uygulanan basınç sıvının her tarafına iletilir. Hidrolik sistemlerin çalışma prensibi buna dayanır.

🎯 Sonuç

Bir noktaya uygulanan basınç sıvı aracılığıyla başka bir noktaya aktarılabilir.

🧰 Malzemeler

  • Şırıngalar
  • Hortum
  • Su
  • Karton
  • Bant

📝 Yapılışı

Şırıngaları hortumla bağlayıp sistemi suyla doldurun. Bir şırınganın pistonunu hareket ettirdiğinizde diğer pistonun hareketini gözlemleyin. Kartondan küçük bir kaldırma platformu oluşturabilirsiniz.

💡 Bilimsel Açıklama

Hidrolik sistemlerde sıvılar basıncı iletir. Bu prensip araç kaldırıcılarında ve fren sistemlerinde kullanılabilir.

🎯 Sonuç

Küçük bir kuvvet, uygun hidrolik düzenek sayesinde başka bir noktada hareket oluşturabilir.

🧰 Malzemeler

  • Dinamometre
  • Tahta blok
  • Farklı yüzeyler

📝 Yapılışı

Tahta bloğu dinamometre ile farklı yüzeylerde çekin. Hareket başlarken dinamometrede görülen değerleri kaydedin. Yüzeyleri karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Sürtünme kuvveti temas eden yüzeylerin özelliklerine bağlıdır. Pürüzlü yüzeylerde sürtünme genellikle daha fazladır.

🎯 Sonuç

Farklı yüzeylerde hareket ettirmek için gereken kuvvet değişir.

🧰 Malzemeler

  • Karton veya tahta rampa
  • Oyuncak araba
  • Dinamometre
  • Bant

📝 Yapılışı

Bir cismi doğrudan yukarı kaldırırken gereken kuvveti ölçün. Daha sonra aynı cismi eğik düzlem üzerinden çekin ve kuvveti karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Eğik düzlem, uygulanan kuvveti azaltabilir ancak cismi daha uzun bir yol boyunca hareket ettirmeyi gerektirir.

🎯 Sonuç

Eğik düzlem kuvvetten kazanç sağlarken yoldan kayba neden olabilir.

🧰 Malzemeler

  • Çubuk
  • Silgi veya silindir destek
  • Küçük ağırlıklar

📝 Yapılışı

Çubuğu destek üzerine yerleştirerek kaldıraç oluşturun. Desteğin yerini değiştirerek yükü kaldırmak için gereken kuvvetin nasıl değiştiğini gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Kaldıraçlarda destek noktası ile yük arasındaki uzaklık kuvvet kazancını etkiler.

🎯 Sonuç

Destek noktasının konumu değiştirilerek daha az kuvvetle yük kaldırılabilir.

🧰 Malzemeler

  • Küçük makara
  • İp
  • Ağırlık
  • Dinamometre

📝 Yapılışı

Önce yükü doğrudan dinamometre ile kaldırın. Daha sonra makaralı sistem kurarak aynı yükü kaldırmak için gereken kuvveti ölçün.

💡 Bilimsel Açıklama

Makaralar kuvvetin yönünü değiştirebilir ve uygun sistemlerde kuvvet kazancı sağlayabilir.

🎯 Sonuç

Makara sisteminin türü, yükü kaldırmak için gereken kuvveti etkiler.

🧰 Malzemeler

  • Karton
  • İp
  • Çubuk
  • Makara
  • Küçük ağırlıklar

📝 Yapılışı

Gruplar halinde farklı basit makine düzenekleri oluşturun. Aynı ağırlığı en kolay kaldıran veya en az kuvvet gerektiren sistemi belirleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Basit makineler işi ortadan kaldırmaz; kuvvetin büyüklüğünü, yönünü veya uygulama şeklini değiştirmeye yardımcı olur.

🎯 Sonuç

Farklı düzeneklerin farklı kuvvet ve yol avantajları vardır.

🧰 Malzemeler

  • Balon
  • İp
  • Pipet
  • Bant

📝 Yapılışı

İpi pipetin içinden geçirin ve ipi gergin şekilde iki noktaya bağlayın. Şişirilmiş balonu bantla pipete tutturun. Balonu bırakın ve hareketini gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Balondan çıkan hava bir yönde hareket ederken balon ters yönde hareket eder. Bu durum etki-tepki prensibiyle açıklanır.

🎯 Sonuç

Havanın hareketi balona zıt yönde bir hareket oluşturur.

🧰 Malzemeler

  • Kağıt
  • Pipet
  • Bant
  • Makas

📝 Yapılışı

Kağıttan küçük bir roket gövdesi hazırlayın ve pipetin üzerine yerleştirin. Pipetten kontrollü şekilde üfleyerek roketin hareketini gözlemleyin. Farklı tasarımları karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Hava roketi ileri doğru iten bir kuvvet oluşturur. Roketin şekli ve kütlesi hareketini etkileyebilir.

🎯 Sonuç

Tasarım değişiklikleri roketin hareket mesafesini ve kararlılığını değiştirebilir.

🧰 Malzemeler

  • Poşet veya ince kağıt
  • İp
  • Bant
  • Küçük ağırlık

📝 Yapılışı

Paraşüt yüzeyini hazırlayın ve dört köşesine eşit uzunlukta ip bağlayın. Altına küçük bir ağırlık takın. Farklı büyüklükte paraşütler hazırlayıp düşme sürelerini karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Paraşüt hava direncini artırarak düşme hareketini yavaşlatır. Yüzey alanı arttıkça hava direnci de değişir.

🎯 Sonuç

Daha geniş paraşütler uygun koşullarda daha fazla hava direnci oluşturabilir.

🧰 Malzemeler

  • Oyuncak araba
  • Karton
  • Küçük ağırlıklar

📝 Yapılışı

Oyuncak arabayı düz bir zeminde hareket ettirin. Üzerine farklı ağırlıklar ekleyerek aynı itme kuvvetiyle hareketini gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Bir cismin hareketi üzerine etki eden net kuvvet ve cismin kütlesiyle ilişkilidir. Aynı kuvvette daha büyük kütlenin ivmelenmesi daha zor olabilir.

🎯 Sonuç

Kuvvet, kütle ve hareket arasında ilişki vardır.

🧰 Malzemeler

  • İki balon
  • İp
  • Pipet
  • Bant

📝 Yapılışı

İki balonu ayrı ayrı veya aynı ip sistemi üzerinde şişirin. Balonlardan çıkan havanın oluşturduğu hareketleri gözlemleyin ve yönlerini karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Bir cisim başka bir cisme kuvvet uyguladığında diğer cisim de zıt yönde bir kuvvet uygular. Bu Newton'un üçüncü hareket yasasıdır.

🎯 Sonuç

Kuvvetler etkileşim halinde ortaya çıkar ve karşılıklıdır.

🧰 Malzemeler

  • İki oyuncak araba
  • Düz zemin
  • Bant

📝 Yapılışı

Oyuncak arabalardan birini diğerine doğru hareket ettirin. Çarpışmadan önce ve sonra hareket yönlerini gözlemleyin. Arabalardan birine ağırlık ekleyerek deneyi tekrarlayın.

💡 Bilimsel Açıklama

Hareketli bir cismin momentumu kütlesi ve hızıyla ilişkilidir. Çarpışmalarda cisimlerin hareketleri birbirlerini etkiler.

🎯 Sonuç

Kütle ve hızdaki değişimler çarpışma sonrasındaki hareketi etkiler.

🧰 Malzemeler

  • Pil
  • LED
  • Kablo
  • Anahtar

📝 Yapılışı

Pil, kablo, anahtar ve LED kullanarak basit bir devre oluşturun. Anahtar kapatıldığında LED'in yanıp yanmadığını gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Elektrik akımının dolaşabilmesi için devrenin kapalı olması gerekir. Anahtar devreyi açıp kapatmayı sağlar.

🎯 Sonuç

Kapalı elektrik devresinde akım dolaşabilir ve LED ışık verebilir.

🧰 Malzemeler

  • Piller
  • LED
  • Direnç
  • Kablo
  • Multimetre

📝 Yapılışı

Devreyi düşük gerilimli pille kurun. Daha sonra güvenli sınırlar içinde pil sayısını değiştirerek LED'in davranışını gözlemleyin. Ölçülebiliyorsa gerilim değerlerini kaydedin.

💡 Bilimsel Açıklama

Gerilim, elektrik devresinde yükleri hareket ettiren enerji farkını ifade eder. Devre elemanlarının özellikleri akımın değerini etkiler.

🎯 Sonuç

Devredeki gerilim ve direnç değişimleri akımı etkileyebilir.

🧰 Malzemeler

  • Pil
  • 2 LED
  • Kablolar
  • Direnç

📝 Yapılışı

İki LED'i aynı devrede seri şekilde bağlayın. Bir LED'i devreden çıkardığınızda diğer LED'in durumunu gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Seri bağlı devrede elemanlar aynı akım yolunun üzerindedir. Yolun herhangi bir noktasındaki kopukluk devrenin tamamını etkiler.

🎯 Sonuç

Seri devrede bir elemanın devreden çıkması diğer elemanların da çalışmasını etkiler.

🧰 Malzemeler

  • Pil
  • 2 LED
  • Kablo
  • Direnç

📝 Yapılışı

İki LED'i paralel kollara bağlayın. Kollardan birini ayırarak diğer LED'in durumunu gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Paralel devrede birden fazla akım yolu bulunur. Bir kol açıldığında diğer kol çalışmaya devam edebilir.

🎯 Sonuç

Paralel devrelerde kollar birbirinden bağımsız çalışabilir.

🧰 Malzemeler

  • Pil
  • LED
  • Farklı dirençler
  • Kablolar

📝 Yapılışı

Devrede farklı direnç değerlerini sırayla kullanın. LED'in parlaklığındaki değişimi gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Direnç, elektrik akımının geçişine karşı gösterilen zorluktur. Direnç arttıkça aynı koşullarda devreden geçen akım azalabilir.

🎯 Sonuç

Devredeki direnç değeri LED'in parlaklığını etkileyebilir.

🧰 Malzemeler

  • Potansiyometre
  • Pil
  • LED
  • Kablolar

📝 Yapılışı

Potansiyometreyi LED devresine bağlayın. Ayar düğmesini yavaşça çevirerek LED parlaklığındaki değişimi gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Potansiyometre değişken direnç gibi davranabilir. Direnç değiştikçe devredeki akım da değişebilir.

🎯 Sonuç

Direnç değişimi ile LED'in parlaklığı kontrol edilebilir.

🧰 Malzemeler

  • Demir çivi
  • İzoleli bakır tel
  • Pil
  • Metal ataçlar

📝 Yapılışı

Teli çivinin etrafına birkaç tur sarın. Telin uçlarını kısa süreli olarak pile bağlayın. Çivinin ataçları çekip çekmediğini gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Elektrik akımı geçen tel çevresinde manyetik alan oluşur. Tel bir demir çekirdek etrafına sarıldığında elektromıknatıs oluşturabilir.

🎯 Sonuç

Elektrik akımı kullanılarak geçici bir mıknatıs oluşturulabilir.

🧰 Malzemeler

  • Çivi
  • Bakır tel
  • Pil
  • Ataçlar

📝 Yapılışı

Çivinin etrafına farklı sayılarda tel sararak elektromıknatıslar hazırlayın. Her düzenekte kaç ataç kaldırabildiğini karşılaştırın. Pili kısa sürelerle kullanın.

💡 Bilimsel Açıklama

Bobindeki sarım sayısı ve elektrik akımı elektromıknatısın manyetik etkisini değiştirebilir.

🎯 Sonuç

Sarım sayısı değiştirildiğinde elektromıknatısın çekim gücü değişebilir.

🧰 Malzemeler

  • Küçük mıknatıs
  • Emaye bakır tel
  • Pil
  • Küçük destekler

📝 Yapılışı

Basit bir tel bobin hazırlayın ve mıknatıs ile pil kullanarak hareket oluşturmayı deneyin. Elektrik bağlantılarını kısa süreli ve düşük gerilimli tutun.

💡 Bilimsel Açıklama

Elektrik akımı taşıyan iletken manyetik alan içinde bulunduğunda kuvvet oluşabilir. Elektrik motorlarının temelinde bu etkileşim vardır.

🎯 Sonuç

Elektrik enerjisi uygun bir düzenekle hareket enerjisine dönüştürülebilir.

🧰 Malzemeler

  • Termometre
  • Ilık su
  • Soğuk su
  • İki kap

📝 Yapılışı

Farklı sıcaklıktaki suların sıcaklıklarını termometre ile ölçün. Daha sonra kapları bir süre bekletip sıcaklık değişimini gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Sıcaklık bir maddenin ne kadar sıcak veya soğuk olduğunu gösteren ölçüdür. Isı ise sıcaklık farkı nedeniyle aktarılan enerjidir.

🎯 Sonuç

Isı ve sıcaklık aynı kavram değildir; sıcaklık termometreyle ölçülür.

🧰 Malzemeler

  • Ilık su
  • Soğuk su
  • İki bardak
  • Termometre

📝 Yapılışı

Ilık ve soğuk suyun başlangıç sıcaklıklarını ölçün. İki suyu karıştırın ve karışımın sıcaklığını tekrar ölçün.

💡 Bilimsel Açıklama

Farklı sıcaklıktaki maddeler temas ettiğinde enerji sıcak maddeden daha soğuk olana doğru aktarılır.

🎯 Sonuç

Isı alışverişi sonucunda sistemin sıcaklığı başlangıç değerleri arasında bir değere yaklaşır.

🧰 Malzemeler

  • 3 bardak
  • Bez
  • Alüminyum folyo
  • Kağıt
  • Ilık su
  • Termometre

📝 Yapılışı

Bardakları farklı malzemelerle sarın. İçlerine aynı sıcaklıkta su koyun. Belirli aralıklarla sıcaklıklarını ölçerek hangi kapta sıcaklığın daha yavaş değiştiğini karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Yalıtkan malzemeler ısı transferini azaltmaya yardımcı olur. Farklı malzemelerin ısı iletkenlik özellikleri farklıdır.

🎯 Sonuç

Uygun yalıtım malzemesi sıcaklık değişimini yavaşlatabilir.

🧰 Malzemeler

  • Ilık su
  • Cam bardak
  • Soğuk yüzey

📝 Yapılışı

Ilık suyu bir kaba koyun. Kabın üzerine soğuk bir yüzey yaklaştırarak oluşan su damlacıklarını gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Sıvının gaz hâline geçmesine buharlaşma, gazın sıvı hâline geçmesine yoğuşma denir.

🎯 Sonuç

Su farklı sıcaklık koşullarında hâl değişimleri yaşayabilir.

🧰 Malzemeler

  • Limon suyu
  • Karbonatlı su
  • Mor lahana suyu
  • Şeffaf bardaklar

📝 Yapılışı

Mor lahana suyunu farklı bardaklara paylaştırın. Birine limon suyu, diğerine karbonatlı su ekleyin. Renk değişimlerini karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Mor lahana doğal bir pH göstergesidir. Ortamın asitlik veya bazlık durumuna göre farklı renkler gösterebilir.

🎯 Sonuç

Doğal göstergeler kullanılarak maddelerin asidik veya bazik özellikleri hakkında fikir edinilebilir.

🧰 Malzemeler

  • pH kağıdı
  • Limon suyu
  • Su
  • Karbonatlı su
  • Bardaklar

📝 Yapılışı

Farklı sıvılardan örnekler hazırlayın. pH kağıdını her sıvıya ayrı ayrı uygulayın ve renk skalasıyla karşılaştırarak yaklaşık pH değerlerini belirleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

pH, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini ifade etmek için kullanılan ölçektir.

🎯 Sonuç

Farklı sıvıların pH değerleri farklı olabilir.

🧰 Malzemeler

  • Limon suyu veya sirke
  • Karbonat
  • Bardak
  • Kaşık

📝 Yapılışı

Bardağa az miktarda karbonat koyun. Üzerine kontrollü şekilde sirke veya limon suyu ekleyin. Oluşan kabarcıkları gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Asidik bir madde ile karbonat gibi bazik özellik gösteren bir madde tepkimeye girdiğinde karbondioksit gazı oluşabilir.

🎯 Sonuç

Gaz oluşumu kimyasal bir tepkimenin gözle görülebilen sonuçlarından biridir.

🧰 Malzemeler

  • Kum
  • Su
  • Süzgeç veya filtre kağıdı
  • Tuz

📝 Yapılışı

Kum ve suyu karıştırın. Süzme yöntemiyle kumu ayırın. Tuzlu su hazırlayarak suyun buharlaşması sonucunda geride kalan tuzu gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Karışımlardaki maddelerin fiziksel özelliklerinden yararlanılarak süzme, buharlaştırma ve benzeri yöntemlerle ayrılabilir.

🎯 Sonuç

Karışımlar uygun fiziksel yöntemlerle bileşenlerine ayrılabilir.

🧰 Malzemeler

  • Tuz veya şeker
  • Ilık su
  • Bardak
  • İp
  • Kalem

📝 Yapılışı

Ilık suya çözebildiğiniz kadar tuz veya şeker ekleyin. İpi çözeltiye sarkıtın. Kabı hareketsiz şekilde bekletin ve zaman içinde oluşan kristalleri gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Çözeltideki su buharlaştıkça çözünmüş madde yeniden katı kristaller oluşturabilir.

🎯 Sonuç

Buharlaşma sonucunda çözeltideki maddeler kristal hâlinde tekrar ortaya çıkabilir.

🧰 Malzemeler

  • Şeker
  • Soğuk su
  • Ilık su
  • İki bardak
  • Kaşık

📝 Yapılışı

İki bardağa eşit miktarda su koyun. Birini soğuk, diğerini ılık kullanın. Aynı miktarda şekeri ekleyip çözünme sürelerini karşılaştırın. Karıştırma etkisini de ayrıca inceleyebilirsiniz.

💡 Bilimsel Açıklama

Sıcaklık, karıştırma ve tanecik boyutu çözünme hızını etkileyebilir.

🎯 Sonuç

Çözünme hızı deney koşullarına göre değişebilir.

🧰 Malzemeler

  • Sirke
  • Karbonat
  • Balon
  • Şişe

📝 Yapılışı

Şişeye sirke koyun. Balonun içine karbonat doldurun ve balonu şişenin ağzına dikkatlice geçirin. Karbonatı sirkeye bırakarak balonun şişmesini gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Tepkime sırasında karbondioksit gazı açığa çıkar. Gaz balonun içinde birikerek balonun şişmesini sağlar.

🎯 Sonuç

Gaz oluşumu kimyasal tepkimenin önemli bir belirtisi olabilir.

🧰 Malzemeler

  • Ayna
  • El feneri
  • Kağıt
  • Kalem

📝 Yapılışı

Aynayı düz bir yüzeye yerleştirin. El fenerinin ışığını aynaya farklı açılardan gönderin ve yansıyan ışığın yönünü gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Işık bir yüzeye çarptığında yansıyabilir. Yansıma açısı, gelme açısıyla ilişkilidir.

🎯 Sonuç

Ayna ışığın yönünü değiştirebilir.

🧰 Malzemeler

  • Şeffaf bardak
  • Su
  • Kalem

📝 Yapılışı

Kalemi su dolu bardağın içine eğik şekilde yerleştirin. Kalemin su yüzeyinde kırılmış veya yön değiştirmiş gibi görünmesini gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Işık bir ortamdan başka bir ortama geçerken hızı değişebilir ve yön değiştirebilir. Bu olaya kırılma denir.

🎯 Sonuç

Su ve hava arasındaki geçiş kalemin görüntüsünün farklı görünmesine neden olabilir.

🧰 Malzemeler

  • Büyüteç
  • Kağıt
  • Kitap veya küçük yazı

📝 Yapılışı

Büyüteci farklı uzaklıklarda tutarak yazının görüntüsünü gözlemleyin. Büyütecin yazıya en yakın ve en uzak olduğu durumları karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Mercekler ışığın kırılmasını kullanarak görüntülerin büyütülmesini veya küçültülmesini sağlayabilir.

🎯 Sonuç

Merceğin cisme olan uzaklığı görüntünün görünüşünü değiştirebilir.

🧰 Malzemeler

  • Cam prizma veya uygun prizma
  • El feneri
  • Beyaz kağıt

📝 Yapılışı

Işık kaynağını prizmaya yöneltin. Prizmadan çıkan ışığın beyaz kağıt üzerinde oluşturduğu renkleri gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Beyaz ışık farklı dalga boylarındaki renklerden oluşur. Prizma bu ışığı farklı miktarlarda kırarak renklerin ayrılmasını sağlayabilir.

🎯 Sonuç

Beyaz ışığın farklı renk bileşenleri vardır.

🧰 Malzemeler

  • Balon
  • Telefon veya küçük ses kaynağı

📝 Yapılışı

Balonu şişirin ve ses kaynağına yakın tutun. Balonun yüzeyindeki titreşimleri hissetmeye çalışın. Ses kaynağından uzaklaştıkça gözlemlerinizi karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Ses bir titreşim sonucu oluşur ve maddi ortamlarda dalgalar hâlinde yayılır.

🎯 Sonuç

Sesin oluşumu ve yayılması titreşim hareketleriyle ilişkilidir.

🧰 Malzemeler

  • Karton kutu
  • Sünger
  • Kumaş
  • Kağıt
  • Bant

📝 Yapılışı

Karton kutunun içini farklı malzemelerle kaplayarak ses yalıtımı için modeller oluşturun. Aynı ses kaynağını kullanarak hangi tasarımın sesi daha fazla azalttığını karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Gözenekli ve yumuşak bazı malzemeler ses enerjisinin bir bölümünü soğurarak sesin iletimini azaltabilir.

🎯 Sonuç

Malzeme seçimi ses yalıtımının başarısını etkileyebilir.

🧰 Malzemeler

  • Yeşil yapraklı bitki
  • Şeffaf poşet
  • Bant
  • Işık alan ortam

📝 Yapılışı

Bitkinin bir yaprağını şeffaf poşetle gevşek şekilde kapatın. Bir süre ışık alan ortamda bekletin. Yaprak ve poşet çevresindeki değişimleri gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Bitkiler fotosentez sırasında ışık enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan besin üretir ve oksijen açığa çıkarır.

🎯 Sonuç

Bitkilerin yaşamında ışık önemli bir enerji kaynağıdır.

🧰 Malzemeler

  • Yapraklı bitki
  • Şeffaf poşet
  • Bant

📝 Yapılışı

Bitkinin yapraklı bir dalını şeffaf poşetle kapatın ve bir süre bekleyin. Poşetin iç yüzeyinde oluşan küçük su damlacıklarını gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Bitkiler yapraklarındaki gözeneklerden su buharı kaybedebilir. Bu olaya terleme denir.

🎯 Sonuç

Yapraklardan su buharı çıkışı gözle görülebilen su damlacıkları oluşturabilir.

🧰 Malzemeler

  • Şeffaf kap
  • Su
  • Sıvı bitki besini
  • Sünger veya pamuk
  • Çim tohumu

📝 Yapılışı

Tohumları nemli sünger veya pamuk üzerine yerleştirin. Suya uygun miktarda bitki besini ekleyin. Köklerin suya ulaşabileceği şekilde düzenek hazırlayın ve gelişimi gün gün gözlemleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Topraksız tarımda bitkinin ihtiyaç duyduğu su ve mineral maddeler kontrollü şekilde köklere ulaştırılır. Toprak yerine farklı yetiştirme ortamları kullanılabilir.

🎯 Sonuç

Bitkilerin büyümesi için yalnızca toprak değil; uygun su, mineral, ışık ve diğer koşullar gereklidir.

🧰 Malzemeler

  • İki tepsi
  • Toprak
  • Çim veya bitki parçaları
  • Su
  • Kap

📝 Yapılışı

Bir tepside çıplak toprak, diğerinde bitki örtüsü bulunan toprak hazırlayın. Her ikisine eşit miktarda su dökün. Akan suyun taşıdığı toprak miktarını karşılaştırın.

💡 Bilimsel Açıklama

Erozyon, toprağın su veya rüzgâr gibi etkenlerle taşınmasıdır. Bitki örtüsü toprağın yerinde kalmasına yardımcı olabilir.

🎯 Sonuç

Bitki örtüsü toprağın suyla taşınmasını azaltmaya yardımcı olabilir.

🧰 Malzemeler

  • Siyah ve beyaz kap
  • Su
  • Termometre
  • Güneşli ortam

📝 Yapılışı

İki kaba eşit miktarda su koyun. Kaplardan birini siyah, diğerini açık renkli bırakın. Güneş altında belirli aralıklarla sıcaklıklarını ölçün.

💡 Bilimsel Açıklama

Koyu renkli yüzeyler ışınım enerjisinin daha büyük bir bölümünü soğurabilir. Bu nedenle yüzeylerin sıcaklıkları farklılaşabilir.

🎯 Sonuç

Yüzey rengi güneş enerjisinin soğurulmasını etkileyebilir.

🧰 Malzemeler

  • Karton
  • Kağıt
  • Çubuklar
  • İp
  • Bant
  • Plastik bardak

📝 Yapılışı

Gruplara aynı miktarda malzeme verin. Görev olarak belirli bir ağırlığı taşıyabilecek bir köprü, kule veya taşıma sistemi tasarlamalarını isteyin. Tasarımlarını test edip hangi değişikliklerin sistemi güçlendirdiğini inceleyin.

💡 Bilimsel Açıklama

Mühendislik tasarımında problem belirleme, fikir üretme, prototip oluşturma, test etme ve geliştirme adımları kullanılır. Başarısız sonuçlar da yeni tasarımlar geliştirmek için bilimsel veri sağlar.

🎯 Sonuç

Bilimsel bilgi kullanılarak bir problem için farklı çözümler geliştirilebilir. En iyi tasarım, test sonuçlarına göre sürekli geliştirilen tasarımdır.